Archiwum Grudzień, 2009

Kulturalny człowiek

Mówi się, że człowiek jest kulturalny. Że potrafi zachować się w towarzystwie. Takiego kulturalnego człowieka stawia się za wzór wszelkich cnót. Ale czy słusznie? Niekoniecznie. Kultura nie ogranicza się jedynie do kultury osobistej i zachowania na odpowiednim poziomie. Człowiek, który chce uchodzić za kulturalnego nie tylko powinien wiedzieć, jak nakryć do stołu i jak prawić damom komplementy. Co jeśli takiego bawidamka zapytać o Pachelbela? Czy w ogóle będzie wiedział, o czym jest mowa?

Co, jeśli zapytamy o dzieła Mickiewicza, Sapkowskiego czy Tolkiena? Zapewne nieco się zdziwi. Kultura nie ogranicza się tylko do wąskiego nawyku. Oczywiście, jest to dobry początek i zazwyczaj idzie w parze z ogólnym zapoznaniem się z warunkami kultury nie tylko współczesnej, ale i cywilizacji historycznych. Kultura taka obejmuje nie tylko sposób zachowania się, ale także literaturę, sztukę, muzykę, filozofię, wynalazki, wierzenia i bóstwa, ideologię i wiele innych pomniejszych czynników.

Kultura ponad podziałami

Nie jest żadną tajemnicą iż człowiek w swojej naturze ma zaprogramowaną wręcz silną potrzebę zaznaczania własnej tożsamości kulturowej. Najczęściej w sytuacjach kiedy spotyka się z przedstawicielami innych społeczności. Sytuacjom konfliktowym zapobiega użycie pewnej formy katalizatora szczególnie w przypadkach kiedy porozumienie jest szczególnie trudne. Niekoniecznie z powodu barier językowych. Kultura ponad podziałami jako pojęcie stosowane w praktyce jest właśnie takim interaktywnym buforem. Najłatwiej jest zbliżyć do siebie ludzi jeśli da się im okazję by wspólnie doszukiwali się podobieństw( przez przeżywanie emocji) .

Najczęściej realizowana jest właśnie przez prezentację wzajemną kultur, przez czołowych przedstawicieli. Organizowane są komercyjne i niekomercyjne festiwale które za ambitny cel stawiają sobie dotarcie do jak najszerszej publiczności. Odwiedzając inne kraje( regiony) warto się zainteresować czy właśnie jeden z nich się nie odbywa. Inną kulture najlepiej poznawać na „jej” terenie. Artyści udostępniając swoje dzieła(na wystawach festiwalach) przybliżają wielu innym ludziom kulturę własnej społeczności,wzajemne poznanie się pomaga przełamać negatywne stereotypy.

Dziedzictwo kulturowe

Wszystkie przejawy twórczości kulturowej danej społeczności na przestrzeni wieków zachowują się nie tylko indywidualnie w pamięci ale też stanowią klasycznie pojmowane dziedzictwo kulturowe. Powszechne pojmowane dziedzictwo dotyczy dwóch aspektów materialnego i niematerialnego( dorobek poprzednich pokoleń). W pierwszym z nich zawierają się wszystkie pozostałości ( budynki, działa sztuki-) materialne świadczące o tym w jaki sposób dana społeczność się rozwijała, w drugim równie istotne jeśli nie ważniejsze znajdują się zarchiwizowane i skatalogizowane ( spisane w książkach) najczęściej w bibliotekach myśli i idee ( filozoficzne prawne i religijne)

Dobrze zarządzane dziedzictwo może stanowić dla danej społeczności kapitał będący źródłem napędowym dalszego rozwoju. Wystarczy iż członkowie społeczności zaczną na nie spoglądać okiem gospodarza , zarządcy. Każda kultura ma swoje bardzo specyficzne unikalne nigdzie indziej nie spotykane elementy, którymi może się pochwalić. W dobie kiedy podróże stały się powszechne a ludzka ciekawość skierowała się na podziwianie odmienności dziedzictwo kulturowe jest prawdziwym skarbem przede wszystkim dla lokalnych przedstawicieli branży turystycznej.

Mozaika

Budowle, a szczególnie ich wnętrza dekorowane są nie tylko obrazami, malowidłami, czy rzeźbami, ale również mozaikami. Są to obrazy i dekoracyjne wzory, ułożone z drobnych kolorowych kamieni, szkła lub ceramiki na odpowiednio przygotowanym podłożu. Technikę tworzenia mozaik stosowno już w starożytności. W starożytnej Grecji mozaiki obrazowały sceny mitologiczne, o kolorystyce czarno-białej z dodatkiem jasnej zieleni i czerwieni.

Starożytni Rzymianie podobnie jak Grecy ozdabiali mozaikami ściany wnętrz, chodniki i posadzki. Do dziś przetrwały mozaiki w Pompejach i Herkulanum. Mozaika nazwana „Sceną z Menandra” pochodzi z willi Cycerona w Pompejach. Zachowała się również mozaika posadzkowa znajdująca się w pierwotnie w sanktuarium bogini Izydy w Aleksandrii nazwana „Krajobraz Nilu” wykonana w latach 120-100 przed Chrystusem. Przedstawia ona krajobraz z lotu ptaka, zawiera ogromną ilość szczegółów, obrazuje rośliny, zwierzęta a także ludzi wykonujących codzienne czynności. Autor oddał również fakturę poszczególnych elementów, uzyskał efekty światła i cienia.

Pantonima

Ruch ciała na scenie zawsze wzbudzał zainteresowanie, a tym większe, kiedy artysta za pomocą określonych gestów, mimiki i ruchu ma przekazać określoną treść. Mowa ciała, czyli sztuka pantomimy była powszechna już w starożytnej Grecji i Rzymie. Opierały się na niej teatry wędrowne, w których mimowie w czasie jednego przedstawienia wcielali się w kilka różnych postaci. Pomimo upadku starożytnego teatru , mimowie przetrwali, grając w teatrach wędrownych. W okresie renesansu w dużym stopniu wpłynęli na rozkwit włoskiej commedii dell’arte.

Kolejnym zwrotem ku pantomimie był przełom XVII i XVIII wieku we Francji, kiedy włoscy aktorzy komedii dell’arte napływali do Paryża, który stał się drugą ojczyzną tej formy teatralnej. Dla lepszego zrozumienia spektakli włoscy aktorzy włączali jeszcze więcej elementów pantomimy, tańca i akrobatyki.