Cechy kulturalnego człowieka

A więc nie tak łatwo zostać w pełni kulturalnym człowiekiem. Jednak dla pocieszenia można dodać, że i tutaj można się specjalizować w jednej wybranej dziedzinie. Na przykład w muzyce. Wtedy nie będzie nas interesowało nic z techniki i filozofii, ale wszystko będzie się opierało na naszej wiedzy z muzyki. Jednak i jedna dziedzina nie będzie łatwa do opanowania. Nie wystarczy znać nazwiska Mozarta i Beethovena, czy potrafić wymienić współczesnych pianistów biorących udział w konkursie Chopinowskim.

Trzeba znać każdy szczegół z ich życia, potrafić nazwać dany utwór tak, by nic nie mogło nas zaskoczyć. Bo co, jeśli ktoś zapyta nas o coś, co teoretycznie jest naszą specjalnością, a my nie będziemy w stanie odpowiedzieć na to pytanie? Wstyd i ogólne załamanie. Aby zmniejszyć to ryzyko do minimum, trzeba sięgać po książki, czytać artykuły w prasie i internecie. Jeśli nas naprawdę dana dziedzina interesuje, nie będzie to dla nas najmniejszy problem. Jeśli jednak nas to nudzi, to może czas odpuścić sobie tę dziedzinę i zainteresować się inną?